West End

Het doek toont een huis aan Belhaven Terrace, tevens de titel. Het ‘doet’ u, beschouwer, waarschijnlijk niets of heel weinig; bij mij roept het de sfeer op van nors-onvriendelijke architectuur in een stad waar het asfalt nooit helemaal opdroogt. De laatste regenbui is al een paar uur geleden. Nu begint de volgende. Het glinsterende asfalt speelt een belangrijke bijrol, het beslaat het onderste kwart van het schilderij. 

Belhaven Terrace is een huizenrij aan de zuidkant van Great Western Road (de A82), Glasgow’s uitvalsweg richting Fort William en Inverness, dwars door het ‘West End’ van de stad. Rond de eeuwwisseling liep ik dagelijks langs Belhaven Terrace, van mijn woning naar mijn werkplek en terug. Vanzelfsprekend, onder een paraplu.

Twee maanden geleden zag ik het schilderij in de Hunterian Art Gallery, gelegen tegenover de hoofdingang van de universiteit. In de jaren 1997-2002 toen ik een instituut met eigenzinnige, querulante, soms kwaadaardige stafleden poogde te leiden, was dit kleine museum mijn toevluchtsoord. Hier kwam ik op adem. 

Bij het nostalgische herbezoek trof me Morrison’s schilderij uit 1966 als exemplarisch voor de bebouwing van het West End. In het midden van de 19e eeuw was dit stadsdeel een geliefd vestigingsoord voor de rijken en voor academici. High on the hill torenen nu nog steeds de megalomane gebouwen van Glasgow University, gevestigd in 1451. De meeste dagen van het jaar zijn de overwegende kleuren van de zandstenen bebouwing lichtbruin, grijs, donkerbruin en zwart. Daar werd en word ik niet echt vrolijk van. Alleen aan de overkant van de A82 overheerst het groen van de Botanical Gardens.  

James Morrison (1932-2020) schilderde dit werk precies een eeuw nadat architect James Thomson deze huizenrij ontwierp, en de universiteit kocht het van hem toen de olieverf nog maar net droog was. Morrison had in de jaren ‘50 gestudeerd aan de Glasgow School of Art en legde zich eerst toe op het schilderen van de naargeestige ‘Glasgow tenements’, later op landschappen.

John Löwenhardt
3 april 2026