Verknipt

De titel van dit werk, één uit een serie van veertien, is “Bergzebra bij oostgrens van het Harskampsche- en Kootwijkerzand”. Het is een fotocollage, geknipt en geplakt. Luuk Wilmering (Haarlem 1957), de kunstenaar, maakt collages sinds 1999, nauwgezet en nog steeds met schaar en lijm. Daarnaast maakt hij kunstenaarsboeken, installaties, fotoseries, schilderijen, films en teksten. Zijn onderwerpen zijn natuur en de mens, en geschiedenis. Als materiaal gebruikt hij oude boeken, atlassen, fotoverzamelingen, museumdepots en wat niet al.

Sinds het begin van deze serie heb ik werken getoond, gemaakt met kwast en verf, met paletmes en verf, potlood, pastelkrijt, houtskool, weefgetouw, penseel, lithosteen, (borduur-)naald en draad, afbreekmesje, en digitale printer. Luuk Wilmering schildert verknipte werelden. Hij gebruikt de schaar om intrigerende en soms verontrustende nieuwe beelden, nieuwe werkelijkheden te scheppen. Hij is daar heel erg goed in, zelf is hij allesbehalve verknipt.

Wat doet de bergzebra in het Kootwijkerzand? In 1926 publiceerde Staatsbosbeheer De zandverstuivingen bij Kootwijk in woord en beeld, een map (‘platenatlas’) met 41 losse foto’s in groot formaat afgedrukt. In 1927 verscheen bij het Field Museum of Natural History in Chicago The work of Carl E. Akeley over deze bioloog, beeldhouwer, natuurfotograaf en uitvinder. Akeley was ook nog taxidermist en hij was het die een nieuwe vorm van museum display ontwikkelde voor het tonen van dieren in hun natuurlijke leefomgeving. Hij bracht de huid van een dier aan op een nauwkeurige kopie van een dierlijk lichaam en plaatste het resultaat in de gereconstrueerde omgeving die kenmerkend was voor de habitat van het dier.

Veel dierendiorama’s bestaan nog steeds, ook al zijn ze in de ogen van velen niet langer politiek correct. Wilmering merkt er zelf over op dat de dieren in die diorama’s duurzamer zijn dan ze in werkelijkheid zouden zijn geweest. Van hun vlees en botten is al lang niets meer over, maar in de tableaux vivant van de musea hebben deze dieren het eeuwige leven. 

Wilmering heeft de dieren van Akeley in 2023 overgebracht naar het Kootwijkerzand en onder de titel Sustainable nature eigenhandig 14 nieuwe displays geschapen in de vorm van fotocollages. Kunstkamer de Grutmolen toont deze collages en de verzameling is te koop in een editie van 15 genummerde en gesigneerde dozen.

John Löwenhardt
7 februari 2025