Op grote hoogte

Lang niet alle schilders voorzien hun werken van titels. Sommigen vinden dat een titel er niet toe doet, de kijker moet ook zonder titel het beeld weten te waarderen. De maker van dit werk doet dat wel. 

Het schilderij is op het eerste gezicht een abstract. Een blauw bovenvlak, een onbeschilderd benedenvlak, gescheiden door een uitvloeiende witte lijn. Maar wanneer je de titel en het verhaal van de maker kent, is het ineens niet langer abstract.

JCJ (Jacques) Vanderheyden heeft betrekkelijk veel gereisd en door vliegtuigraampjes de wereld op en vanaf grote hoogte gefotografeerd. Het uiteinde van een vliegtuigvleugel met wolkenformaties in de verte, besneeuwde berglandschappen onder een helderblauwe hemel, een verblindende bal aan de bovenrand van het raam, de zon. Blauw, wit en grijzen overheersen. Zijn indrukken van licht, tijd en ruimte verwerkte hij in een serie schilderijen gebaseerd op deze ‘vliegtuigfoto’s’. 

Dit is er één van en de titel is Horizon painting (1981). Nu ziet u het meteen. Het bijzondere van dit doek is dat het van de schilder scheef moet hangen opdat de horizon waterpas is. Ik moet toegeven, wanneer hij deze horizon had geschilderd evenwijdig aan de boven- en onderrand, was het doek minder boeiend geweest.

Een andere serie werken van ‘JCJVDH’ zijn de theedoeken zoals ik ze noem, en dat is niet geringschattend bedoeld. JCJ zelf noemde ze ‘checkerboards’, dambord- of ruitpatroon. Het zijn mooie, aantrekkelijke werken, van klein tot groot en in allerlei kleurschakeringen, heel fraai – maar emotioneel laten ze me koud. Echte kenners en verzamelaars tellen er kapitale sommen gelds voor neer.

JCJVDH leefde van 1928 tot 2012 in Den Bosch en was thuis in heel verschillende technieken. Hij schilderde, fotografeerde, maakte grafisch werk, collages, installaties, beelden en zelfs films.

John Löwenhardt
21 juni 2024