Nord Stream 2

Nord Stream 2 was, het zal u niet verbazen, de opvolger van Nord Stream 1. Om het wat ingewikkelder te maken, Nord Stream 1 bestaat (t.t.) uit twee op de bodem van de Oostzee naast elkaar liggende pijpleidingen die over 1.224 kilometer gas vervoerden (v.t.) van Vyborg in Rusland naar Greifswald in Duitsland. Angela Merkel en Mark Rutte waren op 8 november 2011 twee van de regeringsleiders aanwezig bij de openingsceremonie. Westeuropese landen maakten zich met gretigheid afhankelijk van Russisch gas via een tracé dat Polen en Oekraïne omzeilde. In september 2018 werd begonnen met de aanleg van de derde pijpleiding, Nord Stream 2. The rest is history: door geen van de drie pijpen stroomt nu gas.

De Polen (en de Amerikaanse regering) waren niet blij met dit strategische project van de Russen waar de Westeuropese landen met open ogen intuinden. Ik ook niet, trouwens. En zo komen we bij dit griezelige, uiterst politieke schilderij. Het is gemaakt door de Pool Ignacy Czwartos (1966) die in het najaar van 2023 onder verantwoordelijkheid van de conservatief-nationalistische PiS regering was uitgenodigd om tijdens de zestigste Biënnale van Venetië een solotentoonstelling te verzorgen in het Poolse paviljoen. Maar Czwartos had pech. Op 15 oktober werd de PiS-regering weggestemd en trad de Europees gezinde regering-Tusk aan. Eind december ‘23 verving de nieuwe minister van cultuur voor het Poolse paviljoen Czwartos door een Oekraïens collectief. Czwartos was des duivels.

Marek Buczkowski, een Italiaan van Poolse origine, bracht uitkomst. Hij is eigenaar van een huis net buiten het Biënnale terrein, pal achter het Poolse paviljoen. Hij stelde zijn huis beschikbaar voor de tentoonstelling ‘Polonia Uncensored’ waar Czwartos vijftien werken kon tonen. Net na de opening op 18 april liepen wij er bij toeval binnen en verbaasden ons over de enge sfeer en merkwaardig afstotende schilderijen. Ik zou niet willen beweren dat Czwartos goed kan schilderen, maar inspelen op reactionair-nationalistische gevoelens kan hij als de beste.

John Löwenhardt
12 juli 2024