Multitalent

Achter en tussen de vitrage zien we in het halfduister koeien, een paard misschien, wat huizen en een molen. Daarboven de dramatische maan met kraters. Dit is hoe de schilder zich het uitzicht uit zijn slaapkamerraam herinnerde. Hij groeide op aan de rand van Gouda en schilderde dit werk rond 1950 toen hij al in de Verenigde Staten woonde. 

Als jongen zwierf Leo Vroman graag rond op dit ‘veldje’ achter de tuin van zijn ouderlijk huis, op zoek naar beestjes. Hij werd bioloog, later hematoloog. ‘Door het raam van mijn slaapkamer’ werd in 2015, op zijn honderdste geboortedag, door zijn dochter onthuld in Museum Gouda. Toch was Vroman niet in de eerste plaats schilder. Dit multitalent heeft zijn tomeloze energie vooral geuit als dichter, tekenaar en bioloog.

Vroman was medisch onderzoeker en promoveerde in 1958 aan de Universiteit Utrecht op een onderwerp op het gebied van de bloedstolling. Wij kennen hem als één van onze grootste dichters. Hij maakte zijn debuut als dichter tijdens de bezetting en publiceerde een bundel in 1946. In 1964 werd hem de P.C.Hooftprijs toegekend. Maar hij had meer talenten. Hij was een gedreven tekenaar die praktisch zijn gehele leven eigen dichtbundels illustreerde, maar ook opdrachten accepteerde, kinderboeken illustreerde en voor de krant strips maakte. Hij tekende alles, hij tekende bijna altijd.

Vroman was Jood en wist na de Duitse inval op 10 mei 1940 met een zeilboot vanuit Scheveningen Engeland te bereiken. Na de Japanse inval in Indië kwam hij in jappenkampen terecht, en later in kampen in Japan. Toen de Nederlandse regering hem na de bevrijding vanuit Manilla naar ‘ons’ Indië wilde sturen om te vechten, hield hij het voor gezien en vertrok naar de Verenigde Staten. Daar woonde hij tot zijn dood in 2014.   

Het werk van Leo en zijn vrouw Tineke wordt gedocumenteerd door de Stichting Vroman Foundation. Daar kan eenieder zich – ook na hun dood – opgeven als Vriend van Vroman.

John Löwenhardt
12 september 2025