Kunstenaar – keuterboer

Een raadselachtig tafereel, wat wil de kunstenaar zeggen? Prominent op de voorgrond een broedende duif, een houtduif zo te zien. Achter de duif vliegen drie vogels richting de zon… is het de zon? Op de linkerstrook een huiselijk tafereel. Een man en vrouw in bed, aan het voeteneinde een opgekrulde poes. De man ligt, de vrouw zit. Boven hen een afbeelding van twee personen en een groot raam. Vanuit het hoofd van de man gaan twee gebogen gele lijnen, de ene naar de vrouw, de andere naar de duif.   

De voorstelling, in 1980 geschilderd op een ruwe plank, is onmiskenbaar van de Brabantse kunstenaar Leon Adriaans. Adriaans schilderde mét van alles óp van alles. Of hij ooit met olieverf of acryl uit tubes op linnen schilderde, is twijfelachtig. Hij gebruikte duivenpoep omdat die zo mooi wit was, zwarte pek, roet of bister, de aanslag die in de schouw achterblijft na het roken van vette hammen. In de beschrijvingen van bijna al zijn schilderwerk staat ‘pigment en binder’. Hij is bekend geworden om zijn beschilderingen van veevoederzakken, stukken sloophout, kistjes en dergelijke. 

Adriaans (Helmond, 1944) was kunstenaar-keuterboer, hij leefde temidden van paarden en kleinvee en hij fokte Belgische trekpaarden. Als kind tekende hij al logge, sterke werkpaarden. Zijn talent in het tekenen van paarden en andere dieren werd al vroeg opgemerkt. In de jaren 1963-67 de studeerde hij aan de Koninklijke Academie voor Kunst en Vormgeving in Den Bosch. Adriaans had een grenzeloze bewondering voor de Roemeense beeldhouwer Brancusi. Maar omdat de Bossche academie in zijn tijd geen goede docent in dat vak had, koos hij voor schilderen. De wereld kent, vermoed ik, niet veel professionele (kunst)schilders die tegelijkertijd boeren, en niet veel boeren die zo goed schilderen als Leon Adriaans. 

Leon Adriaans sterft in februari 2004 in zijn geliefde boerderij in het Sterrenbos aan de zuidrand van Den Bosch. De boodschap van zijn paneeltje uit 1980 heeft hij mee in het graf genomen. Dat graf is te vinden op de algemene begraafplaats van Den Dungen.

John Löwenhardt
24 mei 2024