Krematorium

Hoe vrolijk van kleurstelling dit werk ook is, met de rokende schoorstenen en de titel Krematorium verwijst het nadrukkelijk naar de vernietigingskampen van de Holocaust. De schilder maakte begin jaren ‘60 regelmatig werken die verwezen naar die voor hem en zijn Joodse moeder traumatische jaren. Het waren de jaren van de arrestatie en berechting van Adolf Eichmann. De kunstenaar was in december 1928 in Wenen geboren, zijn niet-Joodse vader overleed het jaar daarop. Ten tijde van de ‘Anschluss’ van Oostenrijk bij Nazi-Duitsland was hij dus negen jaar oud. 

Toen heette hij nog Friedrich Stowasser. Uit voorzorg had zijn moeder hem laten dopen en op 14-jarige leeftijd werd hij lid van de Hitlerjugend. Hij en zijn moeder behoorden in 1945 tot het handjevol familieleden die hadden overleefd.

In 1949 veranderde de jonge kunstenaar zijn naam in Friedensreich Hundertwasser. 

Hundertwasser, de grote architectuur vernieuwer. U kent hem misschien wel van zijn fantastische gebouwen die de natuur naar binnen halen en kleur naar de omgeving stralen. Ze staan in onder meer Wenen (1985), Frankfort (Kinderdagverblijf Heddernheim, 1995), Darmstadt (de Woudspiraal, 2000), Maagdenburg (de Groene Citadel, 2005), Valkenburg (de Regenboogspiraal, 2007) en Kaurinui, Nieuw Zeeland (Het ‘oogspleethuis’, 2023). Romantische gebouwen waarvan alleen al de aanblik mij vrolijk maakt. 

Hundertwasser overleed op 19 februari 2000 op de Stille Oceaan, aan boord van de Queen Elizabeth 2. Hij liet zich op zijn eigen grondstuk in Nieuw Zeeland begraven, gehuld in alleen de door hemzelf ontworpen Koruvlag (bedoeld als nieuwe vlag voor dat land). Op het graf staat een magnolia.

Over deze veelzijdige kunstenaar is veel meer te melden dan hier mogelijk is. Ik verwijs u graag naar de Hundertwasser Stichting in Wenen die een website beheert die zijn leven en werk uitputtend documenteert.

John Löwenhardt
6 juni 2025