Knokpartij

Het werk uit 1977 heeft als titel, Deux fois la même scene, Twee keer dezelfde scène. Ik zag het bij een bezoek aan de Sammlung Falckenberg in Hamburg. Van de schilder had ik niet eerder gehoord, maar het sprong er voor mij meteen uit. De schilder bleek zich Erró te noemen, pseudoniem van de in 1932 geboren IJslander Guðmundur Guðmundsson. 

Ik denk dat het exemplarisch is voor de stijl van stripverhalen die de schilder zich toeëigende, meer in algemene zin verhalende (narratieve) figuratie genoemd. Erró schildert hier een gevecht in een metrowagon op een bijzondere manier: een ‘hoofdversie’ in de bedekte kleuren bruin, vaalgroen en beige, met daarbinnen in een kader een ‘nevenversie’ in heldere kleuren. Ik krijg de indruk naar de visualisatie van een rechtbankverslag te kijken waarin twee partijen aan het woord komen die een radicaal andere versie van het gebeurde geven. Wie spreekt de waarheid? 

Het werk doet denken aan de ‘American interiors’ serie waarmee Erró tussen jaren ‘60 en jaren ‘80 de Amerikaanse interventie in Vietnam kritiseerde. Hij schilderde ‘omgekeerde’ scènes waarin de Vietcong de huizen van brave Amerikaanse gezinnetjes binnendrong.  

Guðmundsson studeerde aan kunstacademies in Reykjavik, Oslo en Florence en vestigde zich in 1958 in Parijs. Daar werd hij opgenomen in de  kunstenaarsgroep die zich ‘figuration narrative’ noemde, een groep die de aandacht vestigde op de machtsstructuren achter de hedendaagse beeldenvloed. Ze wil die manipulatieve macht aan de kaak stellen. 

Ondertussen is nog steeds onduidelijk wie de knokpartij in de metro is begonnen.

John Löwenhardt
5 december 2025