Jachttafereel

Hij noemde zich Tshyela Ntendu, de kleermaker in Ibanshe, diep in het oerwoud van de Congo. Op een dag ergens tussen 1927 en 1929 kwam de Belgische bestuursambtenaar Georges Thiry zijn hut binnen, mogelijk om zich een nieuwe broek te laten aanmeten. Hij was verrast en geïmponeerd door de schilderingen op de wanden van de hut. Thiry nam hem onder zijn hoede en vroeg hem om voortaan op papier te schilderen. Hij sleepte schildersmaterialen aan en betaalde voor zijn werk. Later stuurde hij de werken aan zijn superieur Gaston-Denys Périer die Congolese kunst verzamelde. Samen organiseerden zij tussen 1929 en 1936 tentoonstellingen in Brussel, Antwerpen, Genève, Rome en Parijs.

Tshyela Ntendu, geboren in 1895, signeerde zijn werk met wel veertig net iets afwijkende namen, maar is buiten de Congo bekend geworden als Djilatendo. Dat ligt makkelijker in onze Europese mond: dzjie-la-tendo. Dit jachttafereel is in 1931 geschilderd in waterverf op papier en meet 41 x 76 cm. Het is met nog ten minste vier andere werken van Djilatendo in bezit van het Iwalewa-Haus van de Universiteit Bayreuth in Beieren.

Djilatendo wordt nu gezien als één van het handjevol ‘illustrators van de Congo’, voorlopers van de moderne Congolese schilderkunst. Bij de West-Europese tentoonstellingen in de jaren ’30 was er maar matige belangstelling voor zijn werk en dat van zijn collega’s. Nu brengt het bij veilingen serieuze bedragen op.

Thiry vertrok in 1932 uit de Congo. Dat betekende in feite de dood van Djilatendo als kunstenaar. Hoewel vaststaat dat hij in de tweede helft van de jaren-50 is overleden, is er geen werk van na 1932 bekend. Het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren, België, bezit een foto van de kunstenaar, gekleed in wit hemd en colbert met op de achtergrond het oerwoud. Hij kijkt ernstig met een gefronst voorhoofd, op zijn hoofd een onafrikaanse donkergrijze hoed met een lichte band. Voor zijn buik en benen houdt hij een kunstwerk gespreid met mensfiguren, dieren en decoratieve patronen.*

John Löwenhardt
17 april 2026
* Omdat dit de 90e aflevering is, krijgt u de foto als bonus, klik hier.