In den beginne

Het werk heeft de titel Beresjiet, Het Paradijs. Beresjiet is het eerste woord in het eerste boek (genoemd naar dat woord) van Mozes, de Hebreeuwse Bijbel. Het verwijst dus naar de gebeurtenis die vanavond bij het invallen van de duisternis 5787 jaar geleden plaatsvond: God begon de wereld te scheppen in (maar) zes dagen.

Het scheppingsverhaal én het Hebreeuwse schrift staan centraal in de kunst van Eli Content. Hij was er verliefd op. Dat is goed te zien in dit werk van 260 bij 400 centimeter. Het is bedoeld als één van de wanden die Content in 2013 ontwierp en uitvoerde voor een Soeka, een Loofhut. Officieel wordt de kunstenaar aangeduid als collagist (iemand die collages maakt, oneerbiedig gezegd: een plakker), schilder en tekenaar. De volgorde is belangrijk. Bij de totstandkoming van dit werk heeft Content veel geplakt: drukwerk en verf op Hebreeuws krantenpapier en dat weer op kaasdoek. De Hebreeuwse kranten zijn gekleurd, Content’s beschildering met het silhouet van een mens, dieren, letters uit het alef-beet en Bijbelse vruchtbomen, alles in zwart. Het is mét de overige drie wanden opgenomen in de collectie van het Joods Museum in Amsterdam.

Eli Content was een kunstenaar met wie ik mij verwant voel. Al was het alleen al omdat ik net als hij een Joodse slagerszoon ben. Geen van ons beiden is slager geworden hoewel Eli op zijn 14e door zijn vader naar de slagersvakschool werd gestuurd; de mijne stuurde me naar de universiteit. Allebei werden we op straat uitgescholden voor vuile rotjood, hij kennelijk vaker dan ik.

Eli is op 14 augustus 1943 geboren in het vluchtelingenkamp in het Zwitserse Vevey. Zijn ouders waren in 1942 getrouwd in de Hollandse Schouwburg in Amsterdam, de verzamelplaats voor te deporteren Joden. Zij wisten zich aan deportatie te onttrekken. Eli groeide op in Hilversum, werd scheepskok en maakte op zijn 18e aliya: hij vertrok naar Israël. “Ik wist … in Israël al vrij snel dat ik daar ook niet moest zijn, maar toch heb ik heel veel aan die tijd gehad,” zei hij later. “Ik ben er tot rust gekomen. Ik was er tuinman, heb me beziggehouden met tekenen en lezen… En ik ben op mijn poten gezet”. Eli Content overleed in mei 2022 in Amsterdam, 78 jaar oud.

Sjana tova, ik wens jullie een goed en gezond nieuwjaar.

John Löwenhardt
11 september 2026