Fordlandia

Dit schilderij trok mijn aandacht. Het heeft de titel ‘Good days passing by’, letterlijk vertaald: Goede dagen gaan voorbij. Het is vrij groot (175 x 188 cm.) en Sanne Rous (Apeldoorn, 1984) heeft het in 2011 in olieverf geschilderd op canvas. Het is opgenomen in de collectie van De Nederlandsche Bank.

Wat moet ik ervan denken? Toont de schilder een aantal personen die in de duinen ontspannen & dromerig liggen te staren naar luchtbellen die langzaam voorbij trekken? Of is dit een desolaat tafereel van lijken in een verwoest landschap onder een rozerode lucht vol gifbellen? Toont het een goede dag? Of juist de slechte dag na het voorbij gaan van de goede dagen?

Ik besloot het de schilder zelf te vragen. Haar antwoord verraste me, want het leerde me iets dat ik nog niet wist: dat de Amerikaanse autofabrikant Henry Ford in 1926-28 in Brazilië de nederzetting Fordlandia liet bouwen om een eigen rubberplantage te hebben. Bij de Braziliaanse regering (die 7% van de winst zou krijgen, 2% zou gaan naar de lokale overheden) had hij een concessie van tienduizend vierkante kilometer tropisch oerwoud bedongen.

En passant zou in de nieuw te bouwen industriestad een voorbeeldige, idyllische samenleving worden geschapen. Er kwam niets van terecht, maar het heeft Rous wel geïnspireerd tot het schilderen van werken voor haar eerste solo-expositie, in 2011. Zelf zegt ze erover: “…betoverd door bellen liggen mensen her en der ontspannen te kijken, zonder dat ze zelf zien hoe de wereld om hen heen al desolaat en onheilspellend geworden is, zonder te weten dat de bel op elk moment kan barsten.” De bel is gebarsten, maar in Brazilië bestaat de regio Fordlândia nog steeds, gelegen aan de Tapajósrivier.

John Löwenhardt
8 mei 2026