Schilderen met naald en draad

Dé verrassing van een bezoek aan Art Cologne eerder deze maand: we zagen heel uiteenlopende schilderijen waarin de kunstenaars in plaats van olieverf, acryl, pastel, potlood of houtskool… textiel toepassen. Zij schilderen niet met een kwast, maar met naald en draad. Vaak zijn het abstracte werken met een grote zeggingskracht. Galerie Hidde van Seggelen uit Hamburg toonde dit werk van Carina Ellemers, gemaakt in 2023. Titel: ‘Twelve blocks (Rentex)’.

Ellemers (Amsterdam, 1965) stikte voor dit schilderij twaalf handdoekjes aan elkaar van de firma Rentex, handdoekjes die als gevolg van gebruik en wasbeurten in uiteenlopende mate zijn verkleurd. Ze zijn ieder in geel bedrukt met 28 regelmatig verdeelde stippen binnen een kader. Ellemers heeft het geheel op een spieraam gespannen en de naden beschilderd met gesso (primer, grondverf). Rentex is een industriële wasserij in Bolsward die met name textiel voor de gezondheidszorg wast, maar dat terzijde. 

Het is maar één van de boeiende werken waarmee Ellemers onderhand een stevige reputatie heeft opgebouwd. Kunstcriticus Alex de Vries noemde haar na een atelierbezoek in 2019 ‘schilder zonder verf’. Zelf noemt ze haar werkstukken ‘gestikte schilderijen’. Ze onderzoekt het samengaan van textiel en schilderen. Soms werkt ze met bijna transparant kaasdoek waar het licht doorheen valt, dan weer brengt ze een acrylvlak aan op een opgespannen theedoek. 

Carina Ellemers studeerde 1985-90 aan de Rietveld Academie (afdeling audiovisueel) en in 1990-92 aan de Rijksakademie (grafiek en multimedia). Al op de Rijksacademie raakte zij gefascineerd door het medium textiel en begon stukken textiel met elkaar te verbinden en op te spannen op spieraam. Bovendien maakte zij in deze periode verschillende korte films. In het verbinden, stikken, aan elkaar zetten, ziet zij de overeenkomst met film, die immers ook wordt gemonteerd. Binnen deze serie zal ik in komende weken nog enkele andere ‘textiele schilders’ belichten.

John Löwenhardt
29 november 2024