Het Grote Paddenstoelenwoud

Arnout Visser, een herinnering – door HARRY SWAAK
Bij de opening op 18 januari 2026  van het Grote Paddenstoelenwoud in Kunstkamer de Grutmolen, Zutphen

Ruim veertig jaar geleden deed ik boodschappen in Amsterdam en liep door de Leidsestraat. Een sjieke straat, de Stichting Goed Wonen had er een informatiepunt, en met mooie winkels zoals Metz & Co. Metz verkocht modern design zoals de krattenstoel van Rietveld. Maar ook meubels van Le Corbusier en van Charles en Ray Eames. Op de verlichtingsafdeling stond tot mijn verrassing een klein tafellampje, of beter gezegd, hing een kleine lamp aan de rand van een tafel. De Light Balance van de mij onbekende ontwerper Arnout Visser. 

Ik was toen ruim tien jaar directeur van verlichtingsfabrikant Lumiance in Haarlem. En ik wilde meer weten over dat tafellampje. Het was even zoeken maar toen vond ik Arnout, hij werkte in een oud pakhuis in de Van Diemenstraat in Amsterdam, aan het IJ. Jong, heel jong, 20 jaar maar enthousiast en bevlogen.

Het was een intrigerend object, minimalistisch, met als lichtbron een 20 W halogeenlampje, gevoed via een transformator. Arnout had een kleine serie zelf gemaakt, in metaal. Ik was nog steeds geinteresseerd, nam een model mee en vroeg technisch advies aan huisontwerper Chris Hiemstra en aan een electrotechnicus. 

Het in elkaar gesoldeerde model doorstond geen enkele veiligheidseis en Kema-keur was toen nog een absolute voorwaarde. Chris vertaalde het ontwerp naar een keurbaar ontwerp en als het goed zou verkopen zouden we de investeringskosten kunnen terugverdienen.

Om het risico te verkleinen leek het ons verstandig nog enkele ontwerpen toe te voegen, gebruikmakend van dezelfde spuitgiet onderdelen. En uiteraard in dezelfde vormtaal. Snelle schetsen van Chris leverden nog drie varianten op.

Terug naar Arnout met een goed gevoel… Zo minimalistisch en elegant, dat paste in onze toekomstplannen. Laagspannings halogeenlampen kwamen toen op als alternatief voor de 60 W gloeilamp. Noch Arnout, noch ik had ervaring met de honorering van externe ontwerpers maar we werden het eens over een royaltie van 5% over de factuurwaarde van onze verkoopprijs aan de groothandel. Uiteraard over de door hem ontworpen Light Balance maar het leek mij correct om ook de varianten in de afspraak te betrekken. Zonder zijn ontwerp hadden wij die niet bedacht.

Er werden proefmodellen gemaakt, getest en de gereedschappen werden besteld. Omdat het een consumenten- product was werd extra aandacht besteed aan de verpakking. Het is nu niet meer voor te stellen, maar de grootste modellen werden in piepschuim verpakt. De bedrukking werd ontworpen door BRS- PremselaVonk. De vier verschillende ontwerpen heten als groep Tablo en gevolgd door een per type specifieke naam, die ik na veertig jaar ben vergeten. Ook nu niet meer voor te stellen, maar design betekende veelal kleine oplages en dus hoge verkoopprijzen. In mijn herinnering ruim 150 gulden per armatuur.

De grote en aangename verrassing was dat de Tablo heel goed verkocht, jarenlang, er kwamen kopieen maar die waren wat armoedig want minimalistisch betekent wél een zorgvuldige detaillering. En de Bijenkorf, Vroom & Dreesmann en al die andere winkels hadden geen behoefte aan een goedkopere maar ook slechtere variant. 

Het goede financiele nieuws voor Arnout was dat de drie varianten aanzienlijk beter verkochten dan de eigenzinnige Light Balance. Maar die was wel de moeder van het succes.

Na 4 a 5 jaar was de markt verzadigd en er kwamen uit oa Italie wel heel verleidelijke tafellampen. De produktie van de Tablo werd beëindigd.

De veertig jaar daarna heb ik de ontwikkeling van Arnout op afstand gevolg. Hij ontdekte de schoonheid van glas en ontwikkelde zijn eigen, unieke collectie. Lumiance concentreerde zich meer en meer op technische verlichting voor architecten en electro- technische installatiebedrijven.

Alweer vijftien jaar geleden ontmoette ik Arnout op een opening in het Arnhems Museum en werd ik voorgesteld aan zijn moeder. Die zei toen: “Mooi om u te treffen, u bent de man die opleiding van mijn zoon heeft betaald”.

Dames en heren, als u nu op Marktplaats, Depot of op Whoppa het trefwoord Tablo intoetst dan zijn er nog exemplaren te koop, vintage design, voor prijzen tussen de 150 en 350 euro. Een veelvoud van wat ze ooit nieuw hebben gekost.

En als u nu op de website Arnout Visser intoetst dan zie je de ontwikkeling die hij de afgelopen veertig jaar heeft doorgemaakt. Van kleine series naar unica. Van vormgever naar kunstenaar. Arnout heeft zijn vorm gevonden, hij schept zijn eigen wereld in glas, van letterlijk, grote schoonheid. 

Laat u meevoeren in zijn kleurrijke universum van de Big Mushrooms. Hiermee is de tentoonstelling geopend.

Harry Swaak, Haarlem